Projectbeschrijving
Schiphol verbindt Nederland dagelijks met de rest van de wereld. Met jaarlijks 71 miljoen passagiers staat de luchthaven wereldwijd op de elfde plaats. Om de organisatie van alle projecten te ondersteunen, gebruikt de luchthaven Catenda Hub en open internationale standaarden. Peter Luske, Manager Project Controls bij Schiphol, legt de noodzaak hiervan uit:
“Er is veel communicatie en informatie-uitwisseling nodig voor het ontwerp, engineering en realisatie van projecten. Met Catenda Hub wordt een centrale locatie gecreëerd, wat het transparanter en efficiënter maakt.”
Door de enorme omvang en het grote aantal projecten op het terrein zocht de luchthaven naar slimmere methoden om het werk in te delen. BIM (Building Information Modelling) op basis van open standaarden werd hierdoor essentieel. Teams werken nu efficiënter samen en krijgen beter inzicht door keuzes te baseren op data. Het gebruik van Catenda Hub als samenwerkingstool zorgt voor kortere doorlooptijden, een stabielere planning en een duidelijke verlaging van de faalkosten. De aanpak is volledig gebaseerd op de principes van open BIM. Dit is een universele benadering voor samenwerking bij het ontwerp, de bouw en het beheer van gebouwen via open standaarden en workflows.

BIM@schiphol Programma
Schiphol is tevreden over de resultaten van het huidige BIM-programma. Stefan van der Weide, Senior Programme Manager BIM@schiphol, licht toe:
“We hebben niet alleen gekeken naar tools, maar ook naar wat er nodig is om 1-op-1 digitale modellen van de werkelijkheid (Digital Twins) op Schiphol te realiseren, naar processen, organisatiestructuren en vooral: menselijk gedrag. Catenda Hub is een gebruiksvriendelijke applicatie die goed aansluit bij de behoefte om IFC-modellen, BCF-issues, bestanden en documenten op te slaan.”
De software speelt een essentiële rol binnen het IT-landschap waarmee de luchthaven een objectgeoriënteerde aanpak nastreeft. Data is een prominent onderdeel van de bedrijfsstrategie; alle informatie staat in een Common Data Environment (CDE) en is van daaruit direct beschikbaar voor verschillende systemen. Het BIM@schiphol-programma is een groot project met hoge ambities voor de gehele organisatie om de data uit alle veelzijdige activiteiten optimaal te benutten. Met de Digital Twin groeit de luchthaven uit tot een datagestuurde organisatie die analyses en de bedrijfsvoering optimaliseert.
De gezamenlijke IT-strategie voor 2018-2020, genaamd Make IT Easy, markeert de overstap van verschillende servicemanagementtools naar één centraal systeem. Het doel is om sneller en flexibeler te worden door nauw samen te werken met ketenpartners via Catenda Hub.
“Het is heel prettig om met Catenda Hub te werken! Dit komt doordat het een tool is die je snel onder de knie hebt, waardoor projectpartners geen tijd verliezen bij het opleveren van informatieproducten.”
Peter Luske, manager Project Controls voor Schiphol
Het BIM-traject van Schiphol
Het BIM-traject van de luchthaven begon al in 2010. De organisatie besloot toen te onderzoeken wat informatiemanagement kon betekenen voor de visie op Asset Management: het duurzaam creëren en beheren van rendabele en betrouwbare activa door middel van consistente, uniforme en gestructureerde informatie. Schiphol definieerde BIM als de methode om een digitale weergave te maken van de fysieke en functionele kenmerken van de activa. Deze digitalisering vormt de basis voor de Digital Twin (1:1), gemodelleerd in 3D. Al in de haalbaarheidsstudie van mei 2015 kwam de term Digital Twin naar voren. Deze realistische 3D-modellen, aangevuld met data over activa, planning en budget, bieden een solide basis voor analyses die managementbeslissingen ondersteunen tijdens de gehele levenscyclus.
In de praktijk levert deze digitale aanpak al veel voordelen op bij diverse bouwprojecten. Een concreet voorbeeld is de inlaat bij Skyport in de staalconstructie bij de gang naar vertrekhal 1a. Door de coördinatie van het virtuele ontwerp vond het team een ‘clash’ in een vroeg stadium. Mede dankzij deze coördinatie liep de oplevering geen vertraging op en bespaarde het bouwteam veel geld. Voor de luchthaven is het dan ook niet langer de vraag óf zij BIM verder moesten ontwikkelen, maar vooral hoe snel en op welke manier.

Veiligheid staat bij alle systemen voorop. Lysette Kampman, Business Consultant Informatie BIM, benadrukt de hoge eisen:
“Veiligheid heeft de hoogste prioriteit. Schiphol stelt ook hoge veiligheidseisen aan de systemen. We zijn blij dat Catenda de Catenda Hub zo snel heeft voorzien van deze hoge eisen, zoals Single Sign On (SSO), en dat zowel onze leverancier Ibis als het AWS-datacenter dat door Catenda Hub wordt gebruikt, ISO 27001-gecertificeerd zijn.”
Ook BIM-consultant Hans Hendriks ziet de positieve impact van de gebruiksvriendelijke aanpak:
“Het uitleggen en implementeren van Catenda Hub is eenvoudig. We hebben een beknopte handleiding en een interactieve handleiding opgesteld – die worden goed ontvangen, we hebben al leuke reacties gekregen: ‘Wauw, wat gaaf!’, ‘Eindelijk een goed platform om de BIM-modellen te delen!'”
Waardeverhoging
Het toepassen van BIM tijdens de uitvoering van bouwprojecten creëert waarde over de gehele linie en draagt in belangrijke mate bij aan verbeteringen tijdens de uitvoeringsfasen. De organisatie beheerst de voortgang van nieuwe projecten beter, waardoor doorlooptijden korter worden. De faalkosten dalen omdat teams fouten al in het ontwerpproces opsporen, in plaats van dat deze pas tijdens de installatie of de bouw aan het licht komen. Dit alles leidt tot een snellere uitvoering tegen lagere kosten en met een hoge mate van planstabiliteit. Minder verrassingen tijdens de uitrol betekenen meer zekerheid in de planning.
De toekomst
De resultaten tot nu toe zijn veelbelovend. Nu de software-infrastructuur is aangelegd, werkt de organisatie aan de verdere implementatie en de organisatiebrede uitrol. Catenda Hub en het gebruik van open internationale standaarden blijven de kern vormen van de projectorganisatie van Schiphol. Dit fundament is van cruciaal belang in het streven naar steeds efficiëntere en samenhangende vormen van datagestuurde besluitvorming en het vastleggen van gegevens gedurende de gehele levenscyclus van de gebouwde omgeving.